Gastblog van Karishma: Black Lives Matter

Karishma was afgelopen woensdag aanwezig bij het Black Lives Matter protest in Rotterdam. Zij vertelt in haar gastblog graag waarom en over haar eigen gevoelens die spelen rondom racisme. Lees verder voor haar persoonlijke blog.

Een Vrouw van Kleur die Bier Drinkt

Als allereerste: ik kan en zal niet doen alsof ik de pijn van de zwarte bevolking (in Nederland; wereldwijd) volledig kan begrijpen en ik zal dus ook niet voor hen spreken. Dat verdienen ze in hun eigen stem te kunnen doen. Ik ben me ervan bewust dat ik met mijn Hindoestaans-Surinaamse etniciteit en de kansen die ik heb gekregen, het topje van de ijsberg ben en niet representatief ben voor de meer expliciete discriminatie die anderen ervaren.

Wat ik wel kan doen, is spreken over mijn eigen ervaringen als vrouw van kleur. Mijn beide ouders komen uit Suriname. Ik ben zelf geboren en getogen in Nederland. Ik ben hoogopgeleid, met een vaste baan als arts en promovenda. Ik heb bij een studentenvereniging gezeten, ik heb een leuk appartement in Rotterdam en ik drink dus bier. 

Niet zoveel aan de hand, zou je zeggen.

Maar dat is er wel.

Systemisch racisme

Je hebt in de afgelopen dagen misschien wel gehoord van het concept van racisme als systeem. Als méér dan het uitgesproken en expliciete racisme van de gewelddadige politieagent, de eiergooiende pro-Zwarte piet demonstrant of de haatdragende politicus. Die vorm van racisme is makkelijk te herkennen en af te keuren. Er zijn echter daarbuiten veel subtielere manieren waarop afkomst en huidskleur invloed hebben, ook hier in Nederland. Ogenschijnlijk minimaal, losstaand weg te wuiven, maar de optelsom maakt een verregaande indruk op een leven.

Als kind gepest worden om je huidskleur, want bruin is vies en lelijk. Ontsnappen in boeken of films, maar de hoofdpersoon lijkt nooit op jou. Als tiener een afkeer jegens je eigen gelaatstrekken en kleur ontwikkelen, want het schoonheidsideaal op tv en in de magazines is blank. Je voor het eerst bewust worden van de twee werelden waar je in leeft, een tweedeling die je altijd blijft achtervolgen: altijd te Nederlands voor de één, te Surinaams voor de ander. Ontdekken dat je zo Nederlands mogelijk gedragen hierin loont. Aanleren dat het uitdragen van je eigen cultuur beschamend is (“wat stinkt jullie eten toch altijd”), maar ondertussen staan de festivals vol van blanke meisjes met “zo’n leuk stipje” op hun voorhoofd. Als jongvolwassene studeren op een medische faculteit waar de studenten een reële afspiegeling zijn van de multiculturele stad waarin je woont, maar de specialisten en artsen-in-opleiding van je beroepsgroep vrijwel exclusief blank zijn. Later in je carrière de afweging maken wanneer activisme schadelijk wordt voor je loopbaan, want je wilt niet “lastig” zijn, of “ongezellig”, of “niet tegen een grapje kunnen”. Je afvragen welke rol je achternaam speelde in de afwijzing door de huisbaas van een appartement, of na een sollicitatie. Dit nooit hardop doen, want je wilt immers niet in de slachtofferrol zitten en je komt er toch nooit achter: bias hoeft niet bewust te zijn. Dit weet je inmiddels door alle gesprekken over racisme, waarin de focus langzaam maar zeker verschuift naar dat het “als blanke nu ook wel heel lastig is”, want “we kunnen nu ook niks meer goed doen”, en of we dit al geprobeerd hadden of het zo al hadden bekeken of hier aan al gedacht hadden? 

Van overduidelijk agressief (“er staat een bruine in de garderobe, pas op je tassen”, “jullie eten placenta’s op, toch?”) naar misplaatst en ongepast ( “ja roti is echt mijn favoriete gerecht” als openingszin, of “oh, wat ben jij een tropische verrassing”,) naar subtiel (“maar jou bedoelen we hier niet mee, hoor”, “jij bent gewoon normaal”). 

View this post on Instagram

#blacklivesmatternl 📸: @martinekamara

A post shared by SOUMAYA (@idontknowanythingeither) on

Genoeg is genoeg

Ik ben het zat. We zijn het zat. We zijn niet ineens overgevoelig en dit probleem is niet nieuw. Het verschil is dat het gefilmd en gedeeld wordt, en de opeenstapeling van incidenten en schrijnende ervaringen zorgt dat we er niet meer omheen kunnen. Ondanks dat social media ook een platform geeft aan haatdragende stemmen, onthult dit de uitgebreidheid van het probleem en wordt het als nooit van te voren zichtbaar. Het opent wereldwijd een dialoog en geeft iedereen de kans zich te onderwijzen, bewust te worden van privileges en om te luisteren naar elkaar. Iedereen kan leren. Ook ik, als vrouw van kleur, heb moeten leren over mijn eigen vooroordelen en mijn privilege moeten checken. Ik heb nog nooit politiegeweld meegemaakt en ik ben nog nooit zomaar aangehouden of gefouilleerd. Ook in mijn cultuur is er een anti-black bias. Ik heb namen gekregen voor gevoelens die ik al heel lang had, maar niet wist uit te drukken. Institutionalized racism. White privilege. Cultural appropriation. How representation matters.

De bereidheid om te leren kan deze beweging meer dan een trend maken. Meer dan een hashtag. Het is een kans om met elkaar het gesprek aan te gaan en er uiteindelijk samen beter van te worden, als we bereid zijn het pijnlijke en het ongemakkelijke van de werkelijkheid onder ogen te zien.

Laten we die kans aangrijpen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.